การถ่ายภาพบุคคลด้วยแสงหน้าต่าง

October 14, 2008

Window Light “Side Light” ทิศทางแสงที่ถูกมองข้ามและมักจะไม่ค่อยได้รับความสนใจในยามที่เราจะถ่ายภาพ Portrait เหตุผลก็เพราะเรามักจะได้รับการแนะนำจากนักถ่ายภาพฝีมือดีๆรุ่นก่อนๆมาว่า การถ่ายภาพ Portrait ให้สวยนั้นจะต้องให้ทิศทางแสงมาจากทางด้านหลัง (Back Light) ของตัวแบบเสมอ แม้ว่าทิศทางแสงจะเฉียงด้านข้างเล็กน้อยยังไงก็ขอให้คล้อยไปทางด้านหลังซะหน่อยก็ยังดี เพื่อให้เกิดมีแสงริมไลท์ (Rim Light) ตกลงบริเวณแนวเส้นขอบของตัวแบบ แสงริมไลท์ที่ว่านี้จะช่วยการแยกตัวแบบออกจากฉากหลังได้เป็นอย่างดี ด้วยวิธีการแบบนี้เราจะได้ภาพ Portrait ที่สวยงาม มีมิติของภาพอย่างชัดเจน จากการใช้ Depth-of-field … จากการใช้มิติของแสง… จากการได้แสงริมไลท์ช่วย แต่หากเราเคยเห็นการถ่ายภาพ Portrait ใน Studio ที่มีการจัดวางตำแหน่งของไฟ ส่วนใหญ่แล้วจะเห็นการวางตำแหน่งของไฟหลัก (Main Light) เค้าตั้งไว้บริเวณด้านข้างของตัวแบบเสมอ จะให้เฉียงหน้าทำมุมองศามากหรือน้อยนั้นขึ้นอยู่กับจิตนาการของนักถ่ายภาพ แต่ยังไงก็แล้วแต่…ไฟหลักก็ยังคงอยู่ด้านข้างเฉียงไปทางด้านหน้าของตัวแบบอยู่ดี ก็เลยเกิดคำถามขึ้นว่า ..??.. ทำไมคนถ่ายภาพใน Studio เหล่านี้ถึงไม่วางตำแหน่งไฟไว้ด้านหลังของตัวแบบหละ..? มันก็เป็นการเลียนแบบการใช้แสงอาทิตย์เป็นไฟหลักไม่ใช่หรือ…? ถ้าวางตำแหน่งไฟหลักเอาไว้ด้านหลังของแบบแล้ว จะสร้างแสงริมไลท์ที่สวยใช่หรือเปล่า…? ทำไมไม่เลียนแบบวิธีการถ่ายภาพ Portrait อย่างที่เราเคยทำจาก Outdoor มาหละ…? ก็ทั้งๆที่คนถ่ายภาพใน Studio นั้น ก็เป็นคนคนเดียวกันกับที่ให้คำแนะนำในการถ่ายภาพ Portrait ด้วยแสงหลังเพื่อการสร้างแสงริมไลท์นั่นแหละ

ภาพนี้ใช้ทิศทางแสงด้านข้าง (Side Light) ส่องผ่านหน้าต่างมาทางด้านซ้าย แล้วใช้แผ่น Reflector สะท้อนแสงเพื่อลบเงาด้านขวาของภาพ ภาพในลักษณะนี้การแบ่ง Ratio บนใบหน้าของนางแบบจะใช้อัตราส่วน 1:2 ซึ่งดูเหมือนจะเป็น 1:1 ซะด้วยซ้ำไป ซึ่งการให้น้ำหนักบนใบหน้านางแบบในลักษณะนี้จะสร้างความหวานแหว๋วได้เป็นอย่างดี

Camera : Canon EOS 300D

Lens : Canon 28-135 mm. IS

Aperture : f/5.6

Shutter Speed : 1/15 sec.

Shotting Mode : AV

Metering Mode : Evaluative

ISO : 100

Focal Length : 109 mm.

White Balance : Daylight

เป็นแสงส่องผ่านหน้าต่างแต่ใช้ทิศทางแสงให้เข้าด้านหน้าตรง (Front Light) ที่นางแบบ การใช้ทิศทางแสงแบบนี้ต้องระวังเรื่องมิติของภาพจะขาดหายไป การให้นางแบบหันหน้าเพียงเล็กน้อยก็มีส่วนช่วยทำให้ใบหน้าของนางแบบดูมีมิติมากขึ้น

Camera : Canon EOS 300D

Lens : Canon 28-135 mm. IS

Aperture : f/5.6

Shutter Speed : 1/30 sec.

Shotting Mode : AV

Metering Mode : Evaluative

ISO : 100

Focal Length : 50 mm.

White Balance : Daylight

อย่างที่เกริ่นนำเอาไว้ว่าการถ่ายภาพ Portrait ใน Studio นั้นเค้าจะวางตำแหน่งไฟหลักเอาไว้ด้านข้างของตัวแบบ เพื่อสร้างความสว่างบนใบหน้าแทนการใช้แสงสะท้อนจากแผ่นสะท้อนแสง (Reflector) แล้วถ้าสังเกตให้ดีๆจะเห็นว่าทิศทางแสงหลักทั้งหมดในการถ่ายภาพใน Studio นั้นจะเป็นทิศทางแสงจากด้านข้าง (Side Light) ทั้งหมด แล้วทำไมการถ่ายภาพด้วยแสงธรรมชาติจะใช้ทิศทางแสงจากด้านข้างบ้างหละ…? เราลองมาทำกันดูดีกว่าว่าหากเราจะถ่ายภาพจากแสงด้านข้างแล้ว ภาพที่ได้จะออกมาสวยงามแปลกตากว่าที่เราเคยถ่ายภาพด้วยแสงหลัง (Back Light) กันอย่างไรกัน การถ่ายภาพ Portrait ด้วยทิศทางแสงจากด้านข้างนั้น ถ้าจะให้ผลดีแล้วส่วนใหญ่เราจะเลือกที่จะถ่ายภาพกันในอาคารซะเป็นส่วนใหญ่ โดยให้ทิศทางแสงจากด้านข้างนั้นจะส่องผ่านเข้ามาทางช่องหน้าต่างหรือประตู (Window Light) การเลือกสถานที่ถ่ายภาพแบบนี้ในอาคารก็เพื่อที่จะลดความแข็งกระด้างของแสงลง เพราะแสงที่ส่องผ่านหน้าต่างหรือประตูนั้นจะให้แสงที่ดูนุ่มนวลกว่าการให้แสงอาทิตย์มากระทบตัวแบบตรงๆ ผลที่ได้ก็ไม่ต่างอะไรกับการใช้ Soft Box ใน Studio นั่นแหละ ที่ต้องมีการกรองแสงไฟแฟลชให้นุ่มนวลลงไป เมื่อรู้เหตุและผลกันแล้วก็จะบอกถึงขั้นตอนการเตรียมตัวจนถ่ายภาพให้ได้ดีอย่างที่เห็นนี้ เริ่มจากขั้นตอนแรก ก็คือการเลือกสถานที่ (Location) ซึ่งการเลือกสถานที่นี้จะเริ่มกันจากการเลือกบานหน้าต่างหรือประตูที่แสงส่องผ่าน ไม่ควรให้ลำแสงส่องผ่านมาตรงๆ ถ้าความเข้มของแสงมีน้อยเกินไป ก็ควรเปิดหน้าต่างซะเลย แต่ในบางกรณีเช่นตามโรงแรมที่เป็นตึกสูงก็ไม่สามารถเปิดหน้าต่างช่วยได้ แถมยังเป็นกระจกแบบเคลือบกันแสงซะอีก ถ้าเจอสถานการณ์แบบนี้ก็ทำอะไรไม่ได้ไปกว่าการถ่ายภาพที่จะต้องใช้ความเร็วชัตเตอร์ต่ำมากๆ การเลือก Location ที่ดีนั้นรวมถึงความเหมาะสมของฉากหลังด้วย

การใช้แสงด้านข้างตรงๆแบบนี้ การแบ่ง Ratio บนใบหน้าจะอยู่ที่การวางตำแหน่งของแผ่น Reflector หากต้องการให้มีสัดส่วนมากกว่า 1:2 ก็วางแผ่น Reflector ให้ห่างจากตัวนางแบบมากขึ้น ข้อดีที่อีกประการหนึ่งกับการใช้ Ratio ที่เหมาะสมก็คือการใช้ส่วนของเงาช่วยซ่อนเร้นส่วนที่ไม่ต้องการบนใบหน้าได้ ดังนั้นการถ่ายภาพนางแบบที่มีใบหน้ากลมการให้แสงเงาที่มีความเปรียบต่างมากๆจะทำให้ใบหน้าเปลี่ยนรูปทรงให้ดูเรียวขึ้นได้อย่างแนบเนียน

Camera : Canon EOS 300D

Lens : Canon 28-135 mm. IS

Aperture : f/5.6

Shutter Speed : 1/15 sec.

Shotting Mode : AV

Metering Mode : Evaluative

ISO : 100

Focal Length : 80 mm.

White Balance : Daylight

เมื่อนางแบบต้องยืนพิงกับฉากหลังแบบนี้ การใช้แสงด้านข้างจะช่วยสร้างเงาให้ตกกระทบลงบนฉากหลังได้อย่างสวยงามทำให้ภาพดูมีมิติมากขึ้น ส่วนเงาที่เกิดลงบนฉากหลังในลักษณะนี้จะมีความนิ่มนวลและไล่โทนของภาพได้อย่างลงตัว เหมาะอย่างยิ่งกับการถ่ายภาพขาวดำที่ต้องการโทนของแสงมาช่วยเสริมเสน่ห์ให้ภาพน่าดูยิ่งขึ้น

Camera : Canon EOS 300D

Lens : Canon 28-135 mm. IS

Aperture : f/5.6

Shutter Speed : 1/13 sec.

Shotting Mode : AV

Metering Mode : Evaluative

ISO : 100

Focal Length : 117 mm.

White Balance : Daylight

ขั้นที่สองนั้นเป็นการเลือกช่วงเวลาที่เหมาะสม จากประสบการณ์ที่เคยถ่ายภาพแนวนี้มาแล้วนั้น ช่วงเวลาที่เหมาะกับการถ่ายภาพด้วยแสง Window Light จะเป็นช่วงแสงจัดๆ ตั้งแต่หลังเก้าโมงเช้า ไปจนถึงบ่ายสามโมงเย็น ซึ่งช่วงเวลาที่ว่ามานี้ไม่เหมาะสมอย่างยิ่งกับการถ่ายภาพ Portrait นอกสถานที่ แต่จะให้แสงที่ส่องผ่านเข้ามานั้นมีความเข้มพอที่จะสร้างความเปรียบต่างของแสงได้เป็นอย่างดี ขั้นตอนที่สาม เตรียมอุปกรณ์การถ่ายภาพให้พร้อม การถ่ายภาพแบบนี้สิ่งที่ขาดไม่ได้เลยก็คือ แผ่นสะท้อนแสง (Reflector) สิ่งนี้จะช่วยสร้างความสดใสบนใบหน้าของตัวแบบได้ดีที่สุด เหมือนเป็นการวางการตำแหน่งไฟเสริมใน Studio นั่นแหละ นอกจากนี้แล้วเลนส์ถ่ายภาพก็จะใช้ Focal Length ที่เหมาะกับขนาดของสถานที่ด้วย เราอาจจะต้องใช้เลนส์ที่มี Focal Length ที่ 50 mm. หรือไม่เกิน 80 mm. ก็ได้หากสถานที่ที่เราถ่ายภาพนั้นแคบเกินไปจนไม่สามารถใช้เลนส์ Tele Photo ในการถ่ายภาพ Portrait อย่างที่เราเคยทำกันเป็นประจำ สำหรับอุปกรณ์อีกชิ้นนึงที่มีความสำคัญชนิดที่ขาดเธอเหมือนขาดใจก็คือ ขาตั้งกล้อง แม้ว่าเราจะเลือกช่วงเวลาที่มีความเข้มของแสงมากแล้ว แต่พอเราวัดแสงจริงๆจะได้ความเร็วชัตเตอร์ที่ต่ำมากๆ ทางที่ดีการใช้ขาตั้งกล้องจะให้คุณภาพที่ดีกว่าแน่นอน หลังจากเตรียมงานเสร็จสามขั้นตอนแล้ว ก็เริ่มถ่ายภาพกันได้เลย ก่อนการถ่ายภาพควรปิดไฟทุกดวงภายในอาคารที่อาจจะเกี่ยวข้องกับการถ่ายภาพให้หมด เพื่อจะได้แสง Window Light แบบเพียวๆ ไม่มีแสงอื่นมาทำลายสัดส่วนของแสงลงไป การจัดแบบควรให้ตัวแบบอยู่ในตำแหน่งที่ใกล้กับบานหน้าต่างหรือประตูให้มากที่สุดเท่าที่ฉากหลังเราจะเอื้ออำนวย เพื่อให้ตัวแบบได้รับแสงที่สว่างสุด จากนั้นก็จัดวางตำแหน่งของแผ่นสะท้อนแสงให้อยู่ในมุมที่เราต้องการ เมื่อทุกอย่างพร้อมก็ลงมือถ่ายภาพได้เลย ข้อดีของการถ่ายภาพแบบนี้นอกจากจะไม่เจออากาศอันแสนจะร้อนแล้ว (แถมแอร์เย็นฉ่ำอีกต่างหาก) ยังตัดข้อจำกัดเรื่องของแรงลมและสายฝนได้เป็นอย่างดีด้วย ทำให้สมาธิการถ่ายภาพของเราอยู่ที่การจัดท่าทางตัวแบบ ,การจัดองค์ประกอบภาพ หรือการหาสิ่งประกอบฉากทำได้อย่างปราณีตอีกด้วย

ทิศทางแสงมาจากทางด้านขวา แต่นางแบบของเรายืนอยู่ห่างจากริมหน้าต่างที่เป็นต้นกำเนิดแสงมาก จะสังเกตเห็นว่าแสงเงาที่ตกลงบนบริเวณสันจมูกนั้นจะมีความนุ่มนวลจนทำให้ Ratio บนใบหน้าเกือบจะเป็น 1:1 ซึ่งอาจจะทำให้เกิดแสงที่แบนขาดมิติได้ วิธีแก้ไขก็คือไม่ต้องใช้แผ่น Reflector ในการลบเงา เพื่อแสดงให้เห็นถึงด้าน Highlight กับ Shadow อย่างชัดเจน

Camera : Canon EOS 300D

Lens : Canon 28-135 mm. IS

Aperture : f/5.6

Shutter Speed : 1/125 sec.

Shotting Mode : AV

Metering Mode : Evaluative

ISO : 400

Focal Length : 85 mm.

White Balance : Daylight

จากตัวอย่างทั้งหมดนี้เป็นการถ่ายภาพภายในอาคารทั้งสิ้น ซึ่งก็ดูเหมือนกับการถ่ายภาพด้วยการจัดไฟใน Studio เหมาะอย่างยิ่งกับการเริ่มต้นเปลี่ยนทิศทางการถ่ายภาพ Portrait แบบเดิมๆที่เราเคยทำกัน และยังทำให้การถ่ายภาพ Portrait ของเรามีทางเลือกมาขึ้น มีระยะเวลาการถ่ายภาพมากขึ้น ก็คือเราสามารถถ่ายภาพ Portrait กันได้ทั้งวัน ตั้งแต่ช่วงเช้าเราก็ถ่ายภาพกันด้วยแสง Back Light พอสายๆเข้าหน่อยก็เปลี่ยนมาถ่ายภาพกันในอาคารด้วยแสง Window Light พอตกเย็นแสงสวยๆก็กลับออกไปถ่ายภาพ Outdoor ด้วยทิศทางแสง Back Light กันใหม่ จะเห็นว่าในหนึ่งวันเราก็จะถ่ายภาพ Portrait กันได้มากมายหลายสไตล์ ซี่งวิธีการแบบที่ว่านี้เคยทำเงินให้กับนักถ่ายภาพมาเยอะแล้ว กับการถ่ายภาพ Wedding ในวันงานจริงๆที่มีเพียงพื้นที่เล็กๆภายในโรงแรมหรือสถานที่จัดงาน แต่ได้คุณภาพงานที่เหมือนกับการยกไฟ Studio ไปถ่ายกัน ภาพตัวอย่างทั้งหมดนี้ใช้สถานที่ถ่ายภาพในสำนักงาน โดยเริ่มบันทึกภาพกันตั้งแต่เวลาประมาณเก้าโมงเช้าไปจนถึงประมาณสี่โมงเย็น มุมมองที่เห็นนั้นดูเหมือนๆกับการถ่ายภาพใน Studio ทั้งสิ้น ก็อยากให้พวกเราลองเอาวิธีการเหล่านี้ไปใช้กันดูแล้วจะรู้ว่าการถ่ายภาพ Portrait มีอะไรให้เราท้าทายอีกเยอะ บางทีเราอาจจะมองข้ามไปว่า บริเวณเล็กๆบางมุมภายในบ้านหรือในสำนักงานนั้นอาจจะเป็นมุมถ่าย Portrait ที่สามารถแจ้งเกิดได้ทั้งตัวแบบและคนถ่ายภาพกันเลยเชียว……… Pooh

Share this article: You can download this plugin at e4share.com